©Paweł Rydzewski / www.roztocze.horyniec.net

Klinij aby zobaczyć zdjęcie

Wielki Dział jest jednym z najwyższych wzniesień na Roztoczu Południowym, położonym na południe od Woli Wielkiej. Większość bunkrów była rozmieszczona na obszarach bezleśnych, co wyraźnie widać na przedwojennej mapie WIG, służącej jako podkład lokalizacji. Obecnie są to tereny porośnięte lasem, stąd też znalezienie części bunkrów jest dość trudne. W punkcie oporu Wielki Dział znajduje się 14 bunkrów, które tworzą 2 wyraźnie wyodrębniające się grupy: południową (na stokach wzgórza) oraz północną - na jego przedpolu. Poza bunkrami na Wielkim Dziale można znaleźć pozostałość zbiornika na wodę, wykorzystywaną podczas budowy schronów - w pobliżu schronu nr 5, a także pozostałości rowów przeciwczołgowych. 

Do pełnej realizacji tej części projektu brakuje: pomiaru GPS i zdjęć obiektu nr 6 i 1. Znana jest natomiast ich lokalizacja. Opis typów schronów za literaturą

Nr Jak trudno znaleźć? Typ schronu / liczba kondygnacji Położenie Uwagi
1 półkaponiera obrony przeciwpancernej / 2 W lesie, 50 m od drogi leśnej Przy szlaku turyst.
2 kazamata broni maszynowej / 2 Na pograniczu lasu i pól Bardzo zarośnięty
3 kazamata broni maszynowej / 2 W lesie blisko drogi leśnej Często odwiedzany
4 kazamata obrony przeciwpancernej / 1 W głębi lasu przy rowie  .
5 półkponiera artyleryjska / 2 W głębi lasu na stoku WD  .
6 kazamata broni maszynowej / 2 Na stoku przy drodze leśnej Przy szlaku turyst.
7 półkaponiera obrony przeciwpancernej / 2 W głębi lasu na stoku WD Ma kopułę pancerną
8 półkponiera artyleryjska / 2 W głębi lasu na stoku WD Przy szlaku turyst.
9 kazamata obrony przeciwpancernej / 1 Przy zarastającej przecince .
10 półkponiera artyleryjska / 2 Na pograniczu lasu i młodnika Poważnie uszkodzony
11 kazamata obrony przeciwpancernej / 2 Blisko dróg, ale "zarośnięty" Bunkier zniszczony
12 półkaponiera obrony przeciwpancernej / 2 W kępie drzew na polanie Bardzo zarośnięty
13 półkaponiera obrony przeciwpancernej / 2 Na pograniczu lasu i pól Bardzo zarośnięty
14 półkaponiera obrony przeciwpancernej / 2 Na pograniczu lasu i pól Bardzo zarośnięty

Subiektywna skala trudności znalezienia: - bardzo łatwo, -łatwo, -dość trudno, -trudno, -bardzo trudno

Kaponiera – dzieło fortyfikacyjne służące do prowadzenia ognia w dwóch przeciwnych kierunkach. Budowlę służącą do prowadzenia ognia w jednym kierunku nazywamy półkaponierą. Kazamata to dawna nazwa schronu (za Wikipedią)

Powrót